Британскиот весник „The Telegraph“ објави опширна анализа на актуелната политичка ситуација во Турција, во која се изнесува тврдењето дека турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган излегува како долгорочен победник од американско-израелската војна против Иран.
Како што се наведува во текстот, глобалниот безбедносен вакуум му овозможил на турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган значително да ја зајакне позицијата на својата земја на светската сцена, пред сè преку експанзијата на наменската индустрија и извозот на оружје.
Иако британскиот весник во својот текст ги споменува и внатрешните политички превирања и притисоците врз опозицијата во Турција, аналитичарите истакнуваат дека во фокусот на меѓународната заедница сега првенствено се турската воена и индустриска моќ.
Според пишувањето на „The Telegraph“, Ердоган вешто го користи сегашниот „нарушен глобален поредок“, од војната во Украина до дипломатските промени под американската администрација на Доналд Трамп, за да ја направи Турција неизбежен партнер.
Угледниот весник нагласува дека Турција максимално ја користи безбедносната трансформација на Блискиот Исток и во другите делови на светот. Многу држави во потрага по воена опрема се свртуваат токму кон Анкара.
„The Telegraph“ издвојува неколку клучни договори кои го илустрираат овој растечки тренд:
• Ирак: Во мај годинава, Ирак потпиша договор за купување 20 турски системи за противвоздушна одбрана. Како што се наведува, ова претставува голема промена за земјата која долго време се потпираше исклучиво на САД.
• Индонезија: Поради загриженоста предизвикана од пренасочувањето на американските воени ресурси кон Блискиот Исток, Индонезија стана првиот странски купувач на турските беспилотни борбени летала „Bayraktar Kızılelma“. Договорено е купување до 60 летала, а испораката се очекува од 2028 година.
• Португалија: Турција обезбеди и договор за испорака на два воени брода за поддршка на Португалија, што претставува прв ваков турски извоз кон членка на НАТО и Европската Унија.
Под водство на Ердоган, Турција, која веќе може да се пофали со втората најголема армија во НАТО (веднаш по САД), стана 11-ти најголем извозник на оружје во светот. Посебен фокус е ставен на технологијата на дронови, кои се извезуваат во бројни земји ширум светот.
Експерти за британскиот весник истакнуваат дека турската воена опрема е „тестирана во борбени услови“, што му овозможува на Ердоган да склучува бројни одбранбени партнерства. Ѓонул Тол, директорка на турската програма во Институтот за Блискиот Исток во Вашингтон, објаснува дека ваквиот развој на настаните носи значителни финансиски средства кои ѝ се неопходни на турската економија во услови на висока инфлација.
Освен наменската индустрија, „The Telegraph“ наведува дека Турција има амбиција да стане и главен трговски центар за енергенси, рударење на критични минерали и поморски рути. Самиот турски претседател неодамна изјави дека „целта на Турција не е да остане набљудувач, туку да ги промени правилата на игра во оваа конкуренција“.
Иако во јануари годинава Турција беше најизложената земја во НАТО поради близината до Иран и ескалацијата на конфликтот, ситуацијата драстично се промени. Според проценките што ги пренесува британскиот медиум, кога Ердоган во јули ќе биде домаќин на големиот самит на овој безбедносен сојуз, тој ќе говори од значително посилна позиција и со механизми на влијание врз многу држави какви што претходно немал.
Западните земји и сојузниците во НАТО, како што се заклучува во текстот на „The Telegraph“, посветуваат сè помалку внимание на внатрешната политика на Турција, додека нивниот фокус се префрла кон техничките и стратешките прашања, првенствено кон капацитетите на Турција за производство на дронови и нејзината силна производствена база.
