Високиот крвен притисок често не е проследен со јасни и препознатливи симптоми, што делумно објаснува зошто многу луѓе долго време не се свесни дека имаат хипертензија. Токму поради тоа, покрај редовното мерење на притисокот, важно е да се обрне внимание и на секојдневните навики кои можат да влијаат врз неговото зголемување.

Три вообичаени навики можат значително да влијаат врз крвниот притисок, пишува „EatingWell“. „Солта, седентарниот начин на живот и стресот се три важни секојдневни навики кои вреди да се разгледаат за подобро кардиоваскуларно здравје“, вели д-р Стивен Фентон.

Експертите објаснуваат како одредени секојдневни навики можат да влијаат врз крвниот притисок и кои промени можат да придонесат за подобра контрола.

Прекумерен внес на натриум

Лесно е да внесеме повеќе натриум отколку што ни е потребно, особено затоа што најголемиот дел од натриумот во исхраната не доаѓа само од солта што ја додаваме при подготовката на храната или на масата. Значителен дел од внесот доаѓа од преработена, пакувана храна и оброци кои се подготвуваат или купуваат надвор од домот.

Лебот, месните преработки, преливите за салата, сирењата и другите производи можат да содржат изненадувачки големи количества натриум, дури и кога на прв поглед не изгледаат особено солени.

Вишокот натриум може да доведе до задржување вода во организмот, со што се зголемува количеството течност во крвотокот и оптоварувањето што срцето и крвните садови мора да го поднесат. Зголемениот волумен на крвта може да придонесе за поголем притисок врз ѕидовите на артериите, додека долготрајно високиот притисок може негативно да влијае врз еластичноста на крвните садови.

Сепак, не е потребно целосно да го исфрлите натриумот од исхраната за да направите корисна промена.

„Исхраната со висока содржина на натриум е поврзана со повисок крвен притисок, а намалувањето на внесот на натриум со истовремено зголемување на внесот на калиум може да го намали крвниот притисок“, вели регистрираната диететичарка Сара Голд Анзловар.

За почеток, се препорачува да обрнете внимание на количеството натриум што го внесувате секојдневно и да ја ограничите многу солената и индустриски преработена храна. Американското здружение за срце наведува дека за повеќето возрасни лица целта е помалку од 2.300 милиграми натриум дневно, додека за лицата со покачен крвен притисок често се препорачува уште помал внес.

Доволниот внес на течности, балансираната исхрана богата со намирници кои содржат калиум и редовната физичка активност исто така можат да бидат дел од здравите навики кои придонесуваат за подобра контрола на крвниот притисок.

Долготрајно седење

Ако се собере времето поминато на работното биро, пред телевизор, пред компјутер или во автомобил, многу луѓе би можеле да се изненадат колкав дел од денот го поминуваат седејќи.

Долготрајното седење се смета за еден од факторите на животниот стил врз кои може да се влијае кога станува збор за здравјето на срцето и крвните садови, дури и кај лицата кои повремено вежбаат.

Кога долго време седиме, се намалува активноста на големите мускулни групи, особено на мускулите на нозете, што може да влијае врз циркулацијата и функционирањето на крвните садови. Долготрајната неактивност е поврзана со различни неповолни метаболички и кардиоваскуларни ефекти, а истражувањата укажуваат дека дури и релативно кратко намалување на времето поминато во седечка положба може да биде поврзано со поповолни вредности на крвниот притисок.

Поради тоа, корисно е да правите кратки паузи во текот на работниот ден, да станете од бирото, да прошетате неколку минути или да направите неколку едноставни движења.

„Вежбањето го зајакнува срцето, овозможувајќи му да испумпува повеќе крв со помал напор. Тоа го намалува оптоварувањето на артериите, што, пак, го намалува крвниот притисок“, вели д-р Брет Силаве.

Како општа препорака за возрасните често се наведуваат најмалку 150 минути умерена физичка активност неделно, кои можат да се распределат во пократки активности во текот на повеќе денови.

Недостаток на сон

Доцното легнување може да изгледа како безопасна навика, но количеството и квалитетот на сонот се поврзани со здравјето на кардиоваскуларниот систем. Долготрајното недоволно спиење може да биде поврзано со поголем ризик од покачен крвен притисок.

„Возрасните кои постојано спијат помалку од седум часа во текот на ноќта имаат мерливо поголем ризик со текот на времето да развијат хипертензија, а оваа поврзаност останува дури и откако ќе се земат предвид телесната тежина, исхраната и нивото на активност“, напоменува Анзловар.

Покрај тоа, недоволното спиење може да влијае врз нервниот и хормоналниот систем, вклучувајќи ги и механизмите поврзани со одговорот на организмот на стрес, што кај некои луѓе може да придонесе за неповолни промени на крвниот притисок.

За поквалитетен сон важно е да се обидете времето на легнување и будење да биде што е можно поусогласено, како и да обезбедите доволно време за одмор. Анзловар советува да се стремите кон доследен распоред кој овозможува најмалку седум до осум часа сон, како и да го намалите времето поминато пред екрани приближно еден час пред легнување.

Стручни совети за контрола на крвниот притисок

Придржувајте се до принципите на „DASH“ исхраната. „DASH“ е кратенка од „Dietary Approaches to Stop Hypertension“, односно диететски пристап за спречување на хипертензијата. Ваквиот начин на исхрана подразбира поголем внес на зеленчук, овошје, интегрални житарки и млечни производи со ниска содржина на масти, со ограничување на натриумот и одредени намирници богати со заситени масти.

„Заснована на зеленчук, овошје, интегрални житарки и млечни производи со ниска содржина на масти, со ограничување на натриумот, DASH е еден од најдоследно истражуваните пристапи за намалување на крвниот притисок преку исхраната“, предлага Силаве.

Преиспитајте го односот кон алкохолот. Количеството алкохол што го консумира едно лице исто така може да влијае врз крвниот притисок, а намалувањето на внесот може да биде корисно кај лицата кои пијат повеќе од препорачаните количества.

„Американското здружение за срце препорачува ограничување на алкохолот на најмногу два пијалаци дневно за мажите и еден пијалак дневно за жените“, вели Силаве.

Редовно контролирајте го крвниот притисок. Редовните лекарски прегледи и мерењето на крвниот притисок се важни токму затоа што хипертензијата често може да помине без очигледни симптоми.

„Високиот крвен притисок често е тивок проблем и може да помине незабележано бидејќи можете да се чувствувате добро додека тој придонесува за кардиоваскуларни оштетувања, затоа знајте ги своите вредности и правилно мерете ги“, додава Фентон.

Доколку е потребно да го следите крвниот притисок меѓу лекарските прегледи, можете да разговарате со лекарот за домашно мерење и правилно користење на апаратот, за добиените вредности да бидат што е можно посигурни.