Трамп по Иран повторно ѝ се враќа на својата стара опсесија? Си-ен-ен: „Ситуацијата би можела многу брзо да се искомплицира“

Точка

17/06/2026

22:41

975

Големина на фонт

а а а

Како што се смирува американско-израелската војна со Иран, американскиот претседател Доналд Трамп веќе најавува дека повторно ќе го насочи вниманието кон некои други прашања со кои интензивно се занимавал пред конфликтот со Иран.

Тој веќе изјави дека повторно ќе ѝ се посвети на руската војна во Украина, а Си-ен-ен пишува дека американскиот претседател повторно ќе го пренасочи фокусот и кон прашањето за царините.

Потсетувајќи на неговите сопствени изјави, Си-ен-ен пишува дека зборот „царини“ е еден од неговите омилени зборови – ако не и најомилениот – но откако избувна војната со Иран, ретко можеше да се слушне во неговите изјави.


Сепак, како што се наведува, моментално кревкиот договор меѓу Соединетите Американски Држави и Иран, кој нуди пат кон завршување на повеќемесечната војна, повторно ги врати царините на дневниот ред на Трамп. Според оценката на авторката Елизабет Бухвалд, ситуацијата би можела многу брзо да се искомплицира.

Во пресрет на овонеделниот самит на групата Г7 во Франција, Трамп се закани дека ќе воведе царина од 100 отсто за француските вина доколку францускиот претседател Емануел Макрон не го укине данокот од 3 отсто за дигитални услуги.

Овој данок особено ги погодува американските технолошки гиганти како „Амазон“, „Алфабет“, „Епл“ и „Мета“.

Американската економија сè уште закрепнува

„Го замолив да не ги оданочуваат американските компании, а доколку сепак го направат тоа, нема да имам друг избор освен да воведам царина од 100 отсто за целиот шампањ и сите вина што доаѓаат од Франција“, изјави Трамп за „Њујорк пост“ во интервју објавено во понеделникот.

Трамп упатува вакви закани уште откако данокот беше воведен во 2019 година. Пред најновото предупредување, во јануари тој се закани со воведување царина од 200 отсто за француските вина и шампањот, откако Макрон навести дека нема да му се приклучи на Трамповиот „Одбор за мир“ — организација што првично беше формирана со цел, барем според официјалното образложение, да помогне во обновата на Појасот Газа по војната меѓу Израел и Хамас.


Сепак, како што истакнува авторката, Трамп досега не ги остварил овие закани поради различни причини. Белата куќа, пак, отфрли каква било поврзаност меѓу договорот со Иран и предупредувањето на Трамп за царини за француските производи.

„Овде нема никаков пресврт – претседателот реагира на прашање за кое веќе јасно го изнел својот став“, изјави портпаролот на Белата куќа, Куш Десаи, за Си-ен-ен.

Освен за француските вина и шампањот, што би можело да предизвика пошироки противмерки од Европската Унија, Трамп најави и зголемување на давачките за автомобилите од ЕУ, тврдејќи дека европскиот трговски блок го прекршил договорот склучен минатото лето.

Покрај тоа, Канцеларијата на трговскиот претставник на САД неодамна предложи царини што почнуваат од 12,5 отсто за целата стока од Јапонија, Кина и Индија поради наводна употреба на принудна работа. Се очекува овие царини да стапат во сила откако следниот месец ќе истече привремената увозна давачка од 10 отсто.


Во меѓувреме, американската економија сè уште закрепнува од последниот бран царини. Трамп минатиот април воведе широки царини што го парализираа деловното работење и го запреа донесувањето деловни одлуки и вработувањето, а поголемиот дел од тие давачки подоцна беа поништени од Врховниот суд.

Дури по повеќе од една година, ефектите од царините врз пазарот на трудот почнаа да слабеат. Работодавците, кои поради неизвесната трговска клима се двоумеа да вработуваат нови работници, повторно почнаа со вработувања. Американската економија во последните три месеци во просек создаваше по 188.000 нови работни места месечно, што е голема разлика во споредба со минатата година, кога месечно се отвораа помалку од 10.000 нови работни места.

Но, годишната стапка на инфлација, која пред американско-израелската војна со Иран изнесуваше само 2,4 отсто, минатиот месец се зголеми на 4,2 отсто, што е највисоко ниво во последните три години, според Индексот на потрошувачките цени. На месечно ниво, цените пораснале за 0,5 отсто, при што 60 отсто од тоа зголемување се должи на повисоките трошоци за енергија.


Чувствителен момент

Поради сето тоа, предупредува Бухвалд, можноста за воведување нов бран увозни царини доаѓа во особено чувствителен момент.

Сепак, како што истакнува таа, економистите наоѓаат одредена утеха во базичната мерка на инфлацијата, која ги исклучува цените на храната и енергијата. Овој показател, познат како „основна“ или „базична“ инфлација, во мај изнесуваше 0,2 отсто на месечно и 2,9 отсто на годишно ниво.

Тоа укажува дека, барем засега, повисоките цени на енергијата во САД не предизвикале значително поскапување на другите стоки и услуги од почетокот на војната со Иран. Како што наведува авторката, тоа не е секогаш случај, бидејќи енергијата претставува еден од најголемите деловни трошоци. Кога нејзината цена расте, компаниите често го префрлаат тој трошок врз потрошувачите.


Сепак, како што предупредува Бухвалд, сè уште е прерано да се донесе конечен заклучок за овие прашања, дури и доколку сообраќајот на нафтените танкери низ Ормускиот Теснец се врати на нивото од пред војната.

„Сметаме дека САД се соочуваат со долготраен проблем со инфлацијата, делумно поради конфликтот на Блискиот Исток, но и поради тоа што инфлацијата од периодот на пандемијата остана вкоренета во цените на услугите“, заклучија економистите на француската „БНП Париба“ – втората најголема банка во Европа.