Ова бил првиот компјутер во продажба: Тежел 13 тони и чинел милиони долари

Точка

03/04/2026

14:46

346

Големина на фонт

а а а

„UNIVAC“ (акроним за Universal Automatic Computer) беше првиот комерцијално достапен компјутерски систем во Соединетите Американски Држави, означувајќи го почетокот на ерата на компјутерската индустрија.

Претставен во 1951 година, неговиот развој е поврзан со клучни моменти во историјата на информатиката, вклучително и преминот од академски и воени експерименти кон практична деловна примена.

„UNIVAC I“, првата верзија на овој компјутер, го развиле Џон Преспер Екерт и Џон Маучли, изумителите на претходниот компјутер „ENIAC“. По основањето на сопствена компанија, „Eckert-Mauchly Computer Corporation (EMCC)“, започнале работа на „UNIVAC“ во текот на 1940-тите години. Компанијата во 1950 година ја купил „Remington Rand“, кој го довршил проектот. Првиот „UNIVAC I“ бил испорачан на Бирото за попис на населението на САД на 31 март 1951 година, иако официјално бил пуштен во употреба на 14 јуни 1951 година. Овој настан го означи почетокот на комерцијалната употреба на компјутерите.

Компјутерот бил масивен: тежел околу 13 тони, зафаќал простор од 35,5 м² и содржел 5.200 вакуумски цевки. Користел магнетни ленти за складирање на податоци и можел да извршува околу 1.000 операции во секунда, што за тоа време било револуционерно.


Намена и значење

„UNIVAC“ бил дизајниран за обработка на големи количини податоци, особено за административни и деловни цели. Првиот примерок бил користен за обработка на податоците од пописот на населението во 1950 година, заменувајќи ги побавните механички табулатори. За разлика од „ENIAC“, кој бил насочен кон воени пресметки, „UNIVAC“ бил прилагоден за цивилни потреби, како статистичка анализа и деловни апликации.

Особено станал познат за време на американските претседателски избори во 1952 година, кога точно ја предвидел победата на Двајт Д. Ајзенхауер врз основа на раните резултати, и покрај скептицизмот на аналитичарите. Ова предвидување, емитувано на „CBS“, му донесе големо медиумско внимание на „UNIVAC“ и ја зацврсти перцепцијата за компјутерите како моќна алатка на иднината.


Технички карактеристики

✔ Меморија: „UNIVAC I“ користел живини цевки за складирање на податоци, со капацитет од 1.000 зборови (12 знаци по збор).

✔ Влез/излез: Податоците се внесувале преку тастатура или магнетни ленти, а излезот бил на печатач или ленти.

✔ Брзина: Можел да изврши основни операции, како собирање, за околу 120 микросекунди.


Наследство

„UNIVAC I“ беше пионер во комерцијализацијата на компјутерите. Вкупно биле произведени 46 примероци, а ги користеле влади, компании и универзитети. Неговиот успех му помогнал на „Remington Rand“ да се позиционира како конкурент на „IBM“, кој подоцна доминираше на пазарот. „UNIVAC“ исто така постави стандарди за идните компјутерски системи, вклучувајќи ја употребата на бинарен код и надворешна меморија.

Првиот „UNIVAC“ чинел околу еден милион долари (што денес одговара на десетици милиони). Иако бил напреден, барал постојано одржување поради чувствителните вакуумски цевки. „UNIVAC“ останува симбол на преминот на компјутерството од експериментална фаза во секојдневна алатка, поставувајќи ги темелите за дигиталната револуција што следуваше.