Европската унија (ЕУ) доби 1,4 милијарди евра приходи од камата врз замрзнатите средства на Централната банка на Русија, кои ги чува централниот депозитар за хартии од вредност, кои ќе бидат насочени кон поддршка на Украина, објави Европската комисија (ЕК).
Станува збор, како што е наведено во соопштението на Европската комисија, за четвртата транша од средствата што потекнуваат од таканаречената вонредна добивка што произлегува од каматата врз средствата поврзани со средствата на руската централна банка, блокирани во согласност со санкциите на ЕУ воведени по почетокот на војната во Украина.
Средствата се однесуваат на приходите акумулирани во втората половина од 2025 година, и иако самите средства остануваат замрзнати, каматата врз нив, според одлуката на ЕУ, не ѝ припаѓа на Русија, туку се користи за поддршка на Украина.
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, изјави дека парите ќе бидат насочени кон финансирање на функционирањето на украинската држава, зачувување на јавните услуги и поддршка на вооружените сили.
„Нашата посветеност на победата и слободата на Украина останува непоколеблива“, рече таа.
Според планот, 95 проценти од средствата ќе бидат насочени преку механизмот за заем за Украина, кој обезбедува неповратна поддршка за отплата на макрофинансиската помош на ЕУ и заеми од земјите од Г7, со вкупна вредност од 45 милијарди евра.
Останатите пет проценти ќе бидат доделени на Европскиот мировен фонд, наменет за покривање на итните воени и одбранбени потреби на Украина.
Економскиот комесар на ЕУ, Валдис Домбровскис, оцени дека на овој начин санкциите против Русија се претвораат во конкретна помош за Украина.
„Со овој потег, Европа покажува дека Русија ќе ги сноси последиците, бидејќи средствата од нејзините резерви се користат за опстанок и обнова на Украина“, рече тој.
Замрзнувањето на средствата на Централната банка на Русија е дел од поширок пакет санкции што ЕУ и нејзините членки ги воведоа како одговор на, како што наведуваат, руската агресија врз Украина.
Поради забраната за трансакции со овие средства, во финансиските институции на ЕУ се акумулирани значителни средства од доспеани инструменти, што доведе до создавање дополнителни приходи.
Во февруари 2024 година, Советот на ЕУ одлучи дека институциите што управуваат со овие средства мора да ги распределат и чуваат генерираните приходи, додека во мај истата година беше усвоена законската рамка за нивно користење во корист на Украина.
На крајот од 2025 година беше донесена одлука со која трајно се забранува префрлање на замрзнатите средства на Централната банка на Русија назад во Русија, пренесува Танјуг.
