Тој е основач на програмата „Well12“, која им помага на луѓето преку исхрана, дишење и разбирање на генетиката да ги преобратат хроничните болести, а воедно е и едукатор во Институтот за функционална медицина.

По повеќе од две децении работа со пациенти кои имаат срцеви заболувања, затнати артерии и метаболички нарушувања, тој забележал еден важен, но често занемарен фактор за здравјето на срцето – она што го правиме по завршувањето на работниот ден.

Срцевите болести не настануваат преку ноќ, туку се развиваат со години преку низа сигнали во организмот, како што се крвниот притисок, воспалителните процеси, регулацијата на шеќерот во крвта и квалитетот на сонот. Токму на овие процеси во голема мера влијаат вечерните навики. Од тоа што го правиме навечер зависи дали телото ќе влезе во фаза на опоравување или ќе остане во состојба на стрес.

Затоа, како што објаснува за „MakeIt“, постојат неколку работи кои како кардиолог никогаш не ги прави по 19 часот.

Доцни оброци

Метаболизмот го следи внатрешниот биолошки часовник. Во вечерните часови организмот станува помалку ефикасен во обработката на шеќери и масти, бидејќи се намалува чувствителноста на инсулин. Доцното јадење доведува до повисоки вредности на шеќер во крвта по оброк, полош метаболизам на мастите и засилени воспалителни процеси.

Истражувањата покажуваат дека пораното јадење придонесува за подобра контрола на крвниот притисок и шеќерот, како и за намалување на кардиоваскуларниот ризик. Дополнително, варењето ноќе ги попречува процесите на регенерација кои се клучни за здравјето на крвните садови.

Силно светло и LED осветлување

Изложеноста на силно светло, особено на она со син спектар, го намалува лачењето на мелатонин. Овој хормон не влијае само на сонот, туку и на регулацијата на крвниот притисок и заштитата на кардиоваскуларниот систем.

Студиите покажуваат дека светлината во текот на ноќта може да го зголеми ризикот од коронарна болест и да го наруши природниот пад на крвниот притисок за време на спиењето. Затоа се препорачува потопло осветлување и ламби во висина на очите кои го имитираат зајдисонцето. Бојрај дури користи црвено светло во бањата пред спиење.

Стресни содржини на телевизија

Мозокот не прави разлика помеѓу вистинска и „телевизиска“ драма. Политички емисии, ријалити програми или напнати спортски натпревари го активираат нервниот систем и го зголемуваат пулсот и крвниот притисок.

Долгогодишни истражувања покажуваат дека стресот, било краткотраен или хроничен, ги оштетува крвните садови и може да предизвика сериозни срцеви проблеми кај ризични лица. Затоа ваквите содржини ги избегнува навечер.

Интензивен тренинг доцна навечер

Физичката активност е исклучително важна за здравјето на срцето, но времето кога вежбаме има големо значење. Интензивните тренинзи во доцните вечерни часови го одржуваат високо нивото на кортизол и го отежнуваат преминот на организмот во состојба на одмор.

Тоа може да го продолжи времето потребно за заспивање, да го зголеми ноќниот пулс и да ја намали варијабилноста на срцевиот ритам, што е важен показател за здравјето на срцето. Телото, како што истакнува, треба да се смири пред спиење, а не да добие последен наплив на напор.

Алкохол навечер

Иако многумина мислат дека алкохолот опушта, во реалноста има спротивен ефект. Дури и умерени количини ја нарушуваат структурата на сонот, ја намалуваат REM фазата и го реметат создавањето на мелатонин.

Исто така го зголемува бројот на отчукувања на срцето во мирување и го спречува природниот пад на крвниот притисок во текот на ноќта, што е поврзано со поголем ризик од срцеви заболувања. Лошиот сон дополнително ги влошува воспалителните процеси и метаболизмот.

Емотивно тешки разговори

Силните емоции, особено бесот и стресот, имаат директно влијание врз срцето. Нагло го зголемуваат нивото на кортизол, ја намалуваат варијабилноста на срцевиот ритам и можат да предизвикаат аритмии или дури сериозни срцеви настани кај чувствителни лица.

Вечерните расправии дополнително го оптоваруваат организмот во момент кога треба да се опушти и да се подготви за сон. Важните теми можат да почекаат попогоден момент.

Прекумерно користење екрани

Мобилните телефони, таблетите и телевизорите емитуваат сино светло кое го одложува лачењето на мелатонин и го поместува ритамот на спиење. Последицата е подоцнежно заспивање и полош квалитет на сонот.

Долготрајните нарушувања на сонот се поврзани со покачен крвен притисок, инсулинска резистенција, воспаленија и зголемен ризик од кардиоваскуларни заболувања.

На крај, д-р Санџај Бојрај нагласува дека секогаш е важно да се консултира лекар пред поголеми промени во начинот на живот. Неговото правило за вечерните часови е едноставно – да се намалат стресот и нарушувањата на биолошкиот ритам, за срцето да има можност да се опорави.