Познат е и како „забранет ориз“ или виолетов ориз, а според легендата, во древна Кина бил толку ценет што бил резервиран за кралското семејство.

Денес е достапен за многу поширок круг луѓе. Има благ, јаткаст вкус и малку поцврста текстура, а може да се користи во салати, вок јадења, како прилог или во комбинација со зеленчук и извори на протеини.

Но, по што се разликува од белиот ориз и дали е навистина подобар избор?

Повеќе влакна

Црниот и белиот ориз доаѓаат од различни сорти на истото растение, но се обработуваат на различни начини. Белиот ориз се рафинира, каде што се отстрануваат надворешните слоеви на зрното, вклучувајќи ги триците и никулецот, оставајќи го претежно скробниот дел.

Црниот ориз е цело зрно и ги задржува повеќето надворешни слоеви на зрното, кои содржат многу влакна и хранливи материи.

Една од важните разлики е количината на влакна. Црниот ориз содржи повеќе од нив од белиот ориз, поради што може да ни помогне да се чувствуваме сити подолго време. Влакната го забавуваат варењето на храната, го поддржуваат здравјето на цревата и можат да помогнат во одржувањето на постабилно ниво на шеќер во крвта.

Црниот ориз содржи и малку повеќе протеини. Во 100 грама има околу девет грама протеини, а е и добар извор на железо, минерал важен за транспорт на кислород низ телото.

Бојата не е случајна

Карактеристичната црно-виолетова боја е резултат на висок процент на антоцијанини, растителни пигменти од флавоноидната група кои се наоѓаат и во боровинките, капините и виолетовите слатки компири.

Антоцијанините имаат моќни антиоксидантни својства и помагаат во заштитата на клетките од оксидативен стрес поврзан со слободните радикали. Оксидативниот стрес е поврзан со поголем ризик од голем број хронични заболувања, вклучувајќи срцеви заболувања, некои видови на рак и невродегенеративни заболувања.

Истражувањата покажуваат дека црниот ориз има една од највисоките антиоксидантни активности меѓу различните видови ориз. Покрај антоцијанините, тој содржи и повеќе од 20 други растителни соединенија со антиоксидантни својства.

Можна корист за срцето

Истражувањата за директното влијание на црниот ориз врз здравјето на срцето се сè уште ограничени, но неговите антиоксиданти покажуваат потенцијален заштитен ефект.

Првите истражувања сугерираат дека антоцијанините можат да помогнат во подобрувањето на нивото на холестерол и триглицериди. Во една студија на 120 возрасни лица со покачен холестерол, земањето антоцијанини во текот на 12 недели довело до зголемување на HDL холестеролот и намалување на LDL холестеролот.

Сепак, резултатите од ваквите истражувања сè уште не се доволни за да се заклучи дека црниот ориз директно спречува срцеви заболувања кај луѓето.

Тие го истражуваат влијанието

Научниците исто така го проучуваат можното дејство на антоцијанините против ракот.

Преглед на истражувањата покажа дека поголем внес на храна богата со антоцијанини е поврзан со помал ризик од рак на дебелото црево и ректумот. Во лабораториска студија, антоцијанините од црниот ориз го намалиле бројот на клетки на рак на дојка и го забавиле нивниот раст и способност за ширење.

Сепак, потребни се дополнителни истражувања врз луѓе за да се утврди дали консумирањето црн ориз всушност може да влијае на ризикот од развој или ширење на одредени видови рак.

Исто така, ги штити очите

Црниот ориз содржи лутеин и зеаксантин, каротеноиди важни за здравјето на очите кои дејствуваат како антиоксиданти.

Овие соединенија помагаат во заштитата на очите од оштетување, особено на мрежницата, а исто така можат да филтрираат дел од штетната сина светлина.

Истражувањата ги поврзаа со намален ризик од макуларна дегенерација поврзана со возраста, а може да играат улога и во намалувањето на ризикот од катаракта и дијабетична ретинопатија.

Може да помогне во губењето на тежината

Црниот ориз може да биде добар избор за луѓе кои се обидуваат да ја регулираат телесната маса. Влакната и протеините придонесуваат за чувството на ситост, така што можат да помогнат во контролата на гладот ​​и да ја намалат потребата за ужина помеѓу оброците.

Во една студија на 40 жени со прекумерна тежина, оние кои јаделе комбинација од кафеав и црн ориз до три пати на ден како дел од диета со ограничени калории изгубиле повеќе телесна тежина и масно ткиво од жените кои јаделе бел ориз.

Шеќер под контрола

Поголемиот процент на влакна е уште една предност на црниот ориз. Влакната го забавуваат варењето и можат да ги ублажат скоковите на шеќерот во крвта по оброкот.

Белиот ориз содржи помалку влакна и се вари побрзо, поради што може да предизвика побрзо зголемување на шеќерот во крвта, особено кога се јаде сам и во поголеми количини.

Ова не значи дека белиот ориз треба да се избегнува. Ако го комбинирате со зеленчук, извор на протеини и здрави масти, варењето на оброкот ќе биде побавно, а зголемувањето на шеќерот во крвта може да биде поблаго.

Студиите врз животни сугерираат дека антоцијанините од црниот ориз можат да помогнат во намалувањето на нивото на шеќер во крвта кај дијабетес тип 2, но потребни се студии врз луѓе за да се потврдат овие ефекти.

Црниот ориз природно не содржи глутен, па затоа може да биде дел од исхраната на луѓето кои мора да го избегнуваат, на пример поради целијакија.

Белиот ориз не е лош избор

Иако црниот ориз има одредени нутритивни предности во однос на белиот, тоа не значи дека белиот ориз е нездрав.

Белиот ориз е лесно достапен по цена и важен дел од исхраната во многу култури. Исто така е помек и полесен за варење, поради што може да биде посоодветен избор за луѓе на кои привремено им е потребна диета со помалку влакна или имаат одредени проблеми со варењето.

Најважно е како изгледа целиот оброк. Можете да го комбинирате белиот ориз со зеленчук и извор на протеини, додека црниот ориз добро се комбинира со зеленчук, мешунки, риба, пилешко, јајца или тофу.

На крајот на краиштата, поважно е редовно да јадете доволно интегрални житарки и разновидна храна отколку да барате една „совршена“ храна.